Sông Nin là gì 95

Ai Cập, Kim tự tháp và dòng sông Nile

 

Kim tự tháp- niềm tự hào của văn minh Ai Cập

1. Người ta cho rằng, thời lập quốc của Ai Cập vào khoảng năm 3.100 trước Công nguyên bởi vị vua huyền thoại Menes, người đã cho xây thành Memphis. Với sức mạnh ghê gớm lúc bấy giờ, người Ai Cập đã đặt nền móng đầu tiên của kênh Suez và nối liền Biển Đỏ với Địa Trung Hải (hoàn thành vào năm 1869).
Cách tổ chức, quản lý nhà nước của người Ai Cập vang lừng với những vị vua (Pharaoh) và những Nữ hoàng. Tới, đó vẫn là những huyền thoại và những Kim tự tháp “trơ gan cùng tuế nguyệt” vẫn im lìm như một thách thức. Nền văn minh đó còn để lại cho hậu thế những xác ướp cổ nhiều ngàn năm tuổi, cho thấy ngay từ bấy giờ Y học Ai Cập cũng đã phát triển mạnh mẽ.
Không có nơi nào trên trái dất có hệ thống Kim tự tháp kì vĩ như Ai Cập. Không một ai đến Ai Cập lại không ghé thăm Kim tự tháp. Đứng trước những lăng mộ khổng lồ này, người ta băn khoăn tự hỏi: Bằng cách gì người xưa có thể xây dựng nên những kiến trúc vượt thời gian ấy? Hệ thống Kim tự tháp Ai Cập là một trong 7 kỳ quan cổ đại, được đánh giá là một trong những công trình xây dựng lớn nhất của con người. “Thung lũng của các Hoàng đế” là nơi lưu giữ chứng tích sự tập trung quyền lực tối đa, sức mạnh tập quyền tối đa. Tới nay, nó vẫn là địa chỉ hàng đầu thu hút bất cứ nhà khảo cổ học nào trên thế giới.

Thủ đô Cairo

Thung lũng các Pharaoh nằm bên bờ phía tây của sông Nile, đối diện với thành phố Luxor bên bờ phía đông. Người Ai Cập cổ đại đã xây dựng những tượng đài khổng lồ cho Pharaoh và tạo ra những kho báu dưới lòng đất, “chôn cất cùng linh hồn và thể xác của Pharaoh mà không bao giờ có ý định để người khác chiêm ngưỡng”- theo nhà Ai Cập học Michael Kassfarock. Những lăng mộ khổng lồ ấy “ngủ yên” cho mãi đến  năm 1922 khi người châu Âu chính thức thừa nhận đó là những công trình vĩ đại nhất mà cũng bí ẩn nhất của loài người.
Những phát hiện mới giai đoạn từ năm 2006 đến 2008 cho thấy, có tất cả 63 lăng mộ. Kích thước của các lăng mộ khác nhau, lăng mộ rộng nhất được tìm thấy có tới 120 phòng. “Lăng mộ là bằng chứng thể hiện niềm tin của người Ai Cập cổ vào việc chuẩn bị cho các Pharaoh đến một thế giới khác, nơi con người tiếp tục sự sống mới và các Pharaoh trở thành những vị thần”- vẫn theo Michael Kassfarock. Phải chăng đó cũng chính là lý do người Ai Cập cổ đại tiến hành ướp xác các vị Hoàng đế, Nữ hoàng do muốn bảo vệ cơ thể của nhưng người đã khuất để linh hồn được sống đời đời ở thế giới bên kia.

Cưỡi lạc đà trong “Thung lũng các Hoàng đế”

Nếu các Kim tự tháp nổi bật trên nền trời sa mạc thì phần mộ bên trong lại nằm sâu dưới lòng đất, được trang trí cầu kì và lộng lẫy. Những bức tranh tường ở đây được đánh giá cao, nó như một câu chuyện kể về cuộc sống Pharaoh lúc bấy giờ.
Đáng chú ý là hình như những lăng mộ Pharaoh được tìm thấy vẫn chưa dừng lại. Năm 2005, một nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi nhà khảo cổ học Otto Schaden phát hiện trong thung lũng thêm một lăng mộ, rộng 15m được bao quanh bởi các bức tường. Người ta cho rằng đây mới chính là nơi chôn vua Tutankhamun chứ không phải là trong Kim tự tháp.

2. Nói về Ai  Cập, người ta không quên nói về “huyền thoại sông Nile”. Dòng sông này gắn liền với nền văn minh Ai Cập, được xem là “món quà” Mẹ thiên nhiên ưu ái ban tặng cho đất nước Ai Cập.

Tranh tường trong các lăng mộ Pharaoh

Trước, người ta ghi nhận sông Nile là con sông dài nhất thế giới, tuy nhiên sau này người ta cho rằng, sông Amazon còn dài hơn. Và như thế, sông Nile được xác nhận là dòng sông thứ hai của thế giới. Dòng sông bắt nguồn từ Burudi phía Nam xích đạo, chảy dọc theo vùng Đông Bắc Phi và cuối cùng mới chảy qua lãnh thổ Ai Cập trước khi đổ ra Địa Trung Hải.
Người ta nói rằng, không thể có nền văn minh Ai Cập cổ đại nếu không có sông Nile; và Ai Cập sẽ bị sa mạc hóa hoàn toàn nếu dòng sông này cạn nước. Dòng sông cung cấp nước ngọt cho toàn bộ đất nước. Hai bên dòng sông là những đô thị lớn nhỏ khác nhau, cùng đó là những cánh đồng phì nhiêu, những thung lũng tươi tốt. Mỗi năm lại một mùa nước lên. Sau khi nước rút, ruộng đồng bạt ngàn lại được phủ một lớp phù sa vô cùng màu mỡ. Chính vì thế, người Ai Cập luôn có những mùa màng bội thu đến mức khó có thể tin nổi.
Tuy chỉ 22% chiều dài của sông Nile chảy qua Ai Cập, nhưng đó lại chính là đoạn quan trọng nhất, giàu phù sa nhất và cũng yên ả nhất. Người đời sau cho rằng, chính việc thuận tiện giao thông thủy trên sông Nile đã giúp người xưa chuyên chở được những khối đá khổng lồ để xây dựng Kim tự tháp.
Nhưng, sông Nile cũng lại là nơi sinh sống của nhiều loài thủy quái nước ngọt. Nơi đây có những con cá sấu ăn thịt người rất lạnh lùng. Cực kỳ nguy hiểm là loại cá sấu này thường sống rất gần bờ sông, sát với những nơi có thể có người qua lại. “Hình như lúc nào chúng cũng có ý định rình rập để ăn thịt con người”- Michel Kassfarock, một chuyên gia Ai Cập nhận xét. Theo ông, sông Nile là con sông vĩ đại nên nó cũng trở thành nơi ẩn cư của nhiều quái thú một cách tự nhiên.
T.Tuấn (Theo National Geographic)

Bí mật lăng mộ “người đẹp sông Nile” sắp được giải mã

 

Lăng mộ của Pharaông Tutankhamun.
Lăng mộ của Pharaông Tutankhamun.

Chính phủ Ai Cập đã đưa ra lời hứa với người dân vào thứ 5 vừa qua rằng họ sẽ nhanh chóng đưa vào các thiết bị tiên tiến để phục vụ cho công tác tìm kiếm lăng mộ Hoàng hậu Nefertiti. Mới đây, giới khảo cổ đã nảy sinh một giả thuyết mới, rằng lăng mộ của bà có thể là một gian nằm ẩn trong lăng mộ của Pharaông Tutankhamun ở Thung lũng các vị vua.

Theo giả thuyết mới được đưa ra bởi nhà Ai Cập học – Nicholas Reeves, thì khi Pharaông Tutankhamun bất ngờ qua đời năm 19 tuổi, có thể thi hài của ngài đã nhanh chóng được đưa vào yên nghỉ trong lăng mộ của Hoàng hậu Nefertiti – một trong những người vợ của Pharaông Akhenaten (cha của Pharaông Tutankhamun), cũng có nghĩa là mẹ kế của ngài.

Vì là một Pharaông nên nơi yên nghỉ của Tutankhamun nằm ở vị trí trung tâm lăng mộ còn thi hài Hoàng hậu Nefertiti được đưa lùi vào bên trong, có thể đã được ẩn giấu trong một ngách bí mật nào đó của lăng mộ.

Trước nay, các nhà khảo cổ chưa từng tìm thấy dấu vết lăng mộ của Hoàng hậu Nefertiti – một vị Hoàng hậu nổi tiếng trong lịch sử Ai Cập bởi nhan sắc của bà. Người ta chỉ có thể mường tượng ra nhan sắc của bà qua bức tượng bán thân khắc họa chi tiết gương mặt Hoàng hậu được tìm thấy vào năm 1912, giờ đây, bức tượng ấy trưng bày tại Viện bảo tàng Neues ở Berlin, Đức.

Tượng bán thân khắc họa dung nhan Hoàng hậu Nefertiti.
Tượng bán thân khắc họa dung nhan Hoàng hậu Nefertiti.

Kể từ năm 1922, khi tìm thấy lăng mộ của Pharaông Tutankhamun với niên đại 3.300 năm, nằm trong Thung lũng các vị vua ở gần thành phố Luxor, Ai Cập, lăng mộ này đã trở thành tâm điểm chú ý của giới khảo cổ học trên khắp thế giới. Đây cũng là một trong những địa điểm hấp dẫn du lịch hàng đầu của Ai Cập.

Giờ đây, nhà Ai Cập học Nicholas Reeves tin rằng những bức tường trong lăng mộ của Pharaông Tutankhamun có thể ẩn giấu những lối ra vào lăng mộ Hoàng hậu Nefertiti mà trước nay, người ta chưa từng biết tới.

Giả thuyết của ông đã khiến công cuộc tìm kiếm đang có dấu hiệu chìm lắng bỗng được tiếp thêm năng lượng. Trong các người vợ của Pharaông Akhenaten, Hoàng hậu Nefertiti là người có địa vị cao nhất và được dân chúng Ai Cập biết tới, kính trọng và yêu mến nhiều nhất.

Ngay khi giả thuyết này được đưa ra, Bộ trưởng Khảo cổ Ai Cập – ông Mamdouh el-Damaty đã trả lời phỏng vấn báo chí tại Cairo rằng một kế hoạch đã được vạch ra ngay lập tức để tiến hành xác minh, tìm kiếm.

Bí mật lăng mộ “người đẹp sông Nile” sắp được giải mã - 3
Những cổ vật quý giá tìm thấy bên trong lăng mộ Pharaông Tutankhamun.
Những cổ vật quý giá tìm thấy bên trong lăng mộ Pharaông Tutankhamun.

Đối với người dân Ai Cập, Hoàng hậu Nefertiti là một trong những biểu tượng nhan sắc, bà cũng là một nhân vật đại diện cho di sản văn hóa giàu có của đất nước Ai Cập.

Hoàng hậu Nefertiti từng trị vì bên chồng – Pharaông Akhenaten – ở thế kỷ 14 trước Công nguyên. Vẻ đẹp nhan sắc của bà thậm chí còn được thể hiện ngay trong chính cái tên của bà – Nefertiti trong tiếng Ai Cập cổ có nghĩa là “người đẹp đến rồi”.

Hoàng hậu Nefertiti qua đời vào khoảng năm 1330 trước Công nguyên, ở độ tuổi từ 29-38. Bức tượng bán thân khắc họa dung nhan Hoàng hậu là một trong những hiện vật nổi tiếng nhất còn tồn tại cho tới hôm nay có từ thời Ai Cập cổ đại, cùng thời với bức tượng này còn có chiếc mặt nạ của Pharaông Tutankhamun cũng rất nổi tiếng.

Mặt nạ của Pharaông Tutankhamun.
Mặt nạ của Pharaông Tutankhamun.

Kể từ khi xuất hiện trước công chúng lần đầu hồi năm 1923, cho tới nay, sự chính xác, cân đối đến từng đường nét nhỏ của bức tượng 3.300 năm tuổi, cũng như sự tinh tế của những chi tiết kim loại đẹp đẽ xuất hiện trên tượng, vẫn tiếp tục khiến hàng chục ngàn du khách ngưỡng mộ nhan sắc của “người đẹp sông Nile” và trình độ nghệ thuật của người Ai Cập cổ xưa.

Bí mật lăng mộ “người đẹp sông Nile” sắp được giải mã - 6
Những cổ vật quý giá tìm thấy bên trong lăng mộ Pharaông Tutankhamun.
Những cổ vật quý giá tìm thấy bên trong lăng mộ Pharaông Tutankhamun.

Bích Ngọc
Theo AP

Bí mật lăng mộ “người đẹp sông Nile” sắp được giải mã - 8

Án mạng trên sông Nile – Người đọc: Lê Như Quỳnh

 

Án mạng trên sông Nile – Người đọc: Lê Như Quỳnh – Thư Viện Sách Nói Dành Cho Người Mù

 Đăng nhập

Án mạng trên sông Nile – Người đọc: Lê Như Quỳnh

Án mạng trên sông Nile - Người đọc: Lê Như Quỳnh

Tóm tắt thông tin sách

Đôi nét về tác giả

Agatha Christie

 

Món quà từ sông Nin | E-Magazine

 

"/

Hơn 2000 năm trước, các Pharaon đã xây dựng một ngôi đền thờ thần Amun và Isis ở Aswan, miền nam Ai Cập. Nhưng ngày nay, công trình cổ xưa này lại hiện diện tại Madrid, thủ đô của Tây Ban Nha.
Một hành trình xuyên không gian và thời gian, với những yếu tố vô tình và hữu ý nào đã đưa ngôi đền đến đây?

 

 class=
 class=

Vào đầu thế kỷ thứ 2 TCN, vua Adijalamani của Meroe cho xây một đền thờ nhỏ dành cho thần Amun của Debod và nữ thần Isis của Philae. Ngôi đền được xây dựng đầu tiên ở Aswan, gần thác nước lớn thứ nhất của sông Nin, Hạ Nubia, miền nam Ai Cập. Đó là nơi khởi sinh ra ngôi đền Debod tại Madrid ngày nay.

Năm 635, các ngôi đền ở Philae, bao gồm cả ngôi đền Debod đã bị đóng cửa và bị bỏ rơi. Thế giới phương Tây bỏ qua Ai Cập và Nubia trong hơn 1.000 năm.

/> </div> </div> <p class=Đến tận thế kỷ 18, những kiến thức mà người châu Âu biết về Ai Cập cũng chỉ là sự kết hợp giữa huyền thoại và thực tế lấy từ nội dung của Thánh Kinh, của các tác giả Hy Lạp, những người hành hương thời Trung cổ và một số du khách đương thời. Không ai mạo hiểm vượt ra ngoài thành phố Cairo.

Năm 1812, Ai Cập trở thành một điểm đến thường xuyên cho các nhà thám hiểm và khách du lịch. Nubia nhanh chóng được khám phá. Họ có những mô tả và bản phác thảo của Debod, cung cấp thông tin giá trị về các phần của ngôi đền.

/> </div> </div> <p class=Những cuộc thám hiểm lớn sau đó được tổ chức bởi nhà vua nước Phổ, do Karl Richard Lepsius dẫn đầu từ năm 1842- 1849. Lepsius đã nghiên cứu chi tiết bên trong ngôi đền. Ông đã sao chép các văn bản và phù điêu. Chữ khắc của ngôi đền một lần nữa được đọc lại sau nhiều thế kỷ bị lãng quên.

To view this video please enable JavaScript, and consider upgrading to a
web browser that

supports HTML5 video

 

 

/> </div> </div> <p class=Năm 1960 UNESCO đã kêu gọi sự viện trợ quốc tế nhằm cứu các công trình có nguy cơ bị hủy hoại do việc xây dựng đập lớn tại Aswan. Trong đó có sự đóng góp nhiệt tình của Tây Ban Nha.

Chính phủ Ai Cập đã trao tặng bốn ngôi đền cho các quốc gia để tỏ lòng biết ơn. Debod được đặt ở Tây Ban Nha, đền Taffa ở Leiden (Hà Lan), đền thờ của Dendur ở New York (Mỹ) và đền thờ đá cắt của el-Lessiya tại Turin (Ý).

/> </div> </div> <p class=Quá trình vận chuyển các khối đá của ngôi đền từ Ai Cập về Tây Ban Nha mất 10 năm. Hành trình bằng sà lan trên sông Nin đến Alexandria, sau đó được vận chuyển trên tàu chở hàng “Benisa” đến thủ đô cổ Ptolemaic và đi thuyền ra Valencia. Xe tải tiếp tục chở từ Valencia đến Madrid. Tổng cộng có 1.350 hộp đá. Đến năm 1972, công trình này chính thức được mở cửa, đón chào du khách thăm quan. Debod ngày nay nằm trên đồi hoàng tử Pius, số 1 đường Ferraz, bên cạnh cung điện Palacio Real và quảng trường Mayor của Tây Ban Nha.

Công trình như lạc điệu với tất cả kiến trúc của Madrid này lại trở thành điểm nhấn cho thành phố. Antonio nói rằng, sở dĩ cậu thích Debod vì đây là một trong những nơi ngắm hoàng hôn đẹp nhất ở Madrid. Vì thế ngôi đền thường đông khách lúc chiều tà. Từ những vị khách phương xa đến những người trong thành phố, họ đến đây vãn cảnh, tìm hiểu lịch sử với chút tò mò.

/> </div> </div> <p class=Hay chỉ đơn giản là đàn hát trong một khung cảnh lãng mạn khi những tia nắng cuối ngày phủ lên ngôi đền một màu hoàng hôn huyền ảo. Tôi cứ đắm chìm trong hình ảnh đôi bạn trẻ ngồi bên nhau. Cô gái ôm cây đàn ukulele và hát, chàng trai mơ màng theo những giai điệu ấy. Bất giác tôi thấy ngôi đền huyền bí của Ai Cập xa xôi bỗng gần gũi đến lạ kỳ.

/> </div> </div> <p class=Một nơi vốn chỉ dành cho vua chúa tiến hành những nghi lễ linh thiêng ngày xưa, nay dành cho tất cả mọi người. Không còn khoảng cách về không gian và thời gian nữa, chỉ còn vẻ đẹp của tình yêu ở đó.

Từ vị trí đền, du khách cũng có được tầm nhìn bao quát cả thành phố. Tôi thích ngắm Debod khi chạng vạng tối. Thành phố hiện đại và những kiến trúc của Madrid chìm dần vào bóng tối cho những hình ảnh và ký ức cổ xưa của Ai Cập trở về huyền hoặc và kỳ bí giữa lòng châu Âu.

"/
"/

Vì một dòng sông thịnh vượng và bền vững

 

Đập thủy điện Đại Phục Hưng do Ethiopia đang xây dựng trên sông Nile đang gây tranh cãi cho 11 quốc gia ven dòng sông Nile và có thể gây ra một cuộc chiến tranh về nước. Trải qua hơn 200 năm thương thảo, và gần đây nhất là hơn 10 năm đàm phán Thỏa thuận Khung Hợp tác (Cooperative Framework Agreement – CFA), các quốc gia ven sông Nile vẫn chưa đạt được bất cứ cam kết nào.

Mâu thuẫn lên đến đỉnh điểm khi đập thủy điện Đại phục hưng của Ethiopia, đập thủy điện lớn nhất châu Phi sắp hoàn thành với hồ chứa 63 tỷ mét khối được cho là sẽ gây ảnh hưởng mạnh mẽ đến các quốc gia ở lưu vực sông là Sudan và đặc biệt là Ai Cập. Ai Cập thậm chí từng tuyên bố, nếu các nỗ lực ngoại giao thất bại và căng thẳng leo thang, Ai Cập sẵn sàng cho máy bay ném bom con đập này.

Từ ví dụ Ai Cập cũng là quốc gia ở cuối sông như Việt Nam và đã từ chối tham gia hiệp định tương tự như Hiệp định Mekong sau hơn chục năm thương thảo, có thể thấy Chính phủ Việt Nam đã thể hiện tinh thần hợp tác cao cả, lòng yêu chuộng hòa bình, tinh thần láng giềng thân thiện khi chủ động xúc tiến ký kết Hiệp định Mekong 1995 và là nước duy nhất trong sáu nước lưu vực sông Lan Thương – Mekong phê chuẩn Công ước Nước 1997 của Liên Hợp Quốc.

Hiệp định có giá trị pháp lý duy nhất liên quan đến sông Mekong

Hiệp định Mekong ra đời cùng với Ủy hội Sông Mekong Quốc tế năm 1995 được coi là mốc lịch sử quan trọng đối với dòng sông Mekong và các quốc gia ven sông nhằm “quản lý và phát triển bền vững nguồn tài nguyên nước của lưu vực sông Mekong”. Các nguyên tắc hợp tác cũng rất rõ ràng: “Bảo đảm chủ quyền và bình đẳng của các quốc gia và phát triển công bằng, hợp lý”.

Hiệp định Mekong 1995 được giới chuyên môn và lãnh đạo trên thế giới đánh giá rất tiến bộ và Ủy hội Sông Mekong Quốc tế là một tổ chức lưu vực sông hoạt động hiệu quả hàng đầu trên thế giới.

Công ước Nước của Liên Hợp Quốc là một công ước quan trọng, có nhiều điểm chung với Hiệp định 1995. Tuy nhiên chỉ duy nhất Việt Nam phê duyệt Công ước này năm 2014 và do chỉ có Việt Nam là thành viên, Công ước này không có tính hiệu lực ở khu vực Mekong và Lan Thương.

Điều này càng chứng tỏ Hiệp định Mekong 1995 là hiệp định duy nhất về quản lý nguồn nước của khu vực và là thỏa thuận tốt nhất mà bốn quốc gia ở lưu vực sông Mekong cam kết được, thể hiện sự tiến bộ cũng như giá trị pháp lý phù hợp nhất trong khu vực.

Cùng với thời gian và những biến đổi của tình hình kinh tế, chính trị, việc xem xét để cập nhật và bổ sung Hiệp định rất cần thiết. Ủy hội đã và đang tiếp tục đề nghị củng cố Hiệp định 1995 mà không bỏ đi những gì Hiệp định 1995 đã đạt được. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng tùy thuộc vào bốn quốc gia thành viên.

Hiệu quả của Quy trình Thông báo, tham vấn trước và thỏa thuận (PNPCA)

Cần phải nhìn nhận một cách khách quan rằng trên thế giới, chưa từng có công trình thủy điện trên dòng chính nào được xây dựng mà chấp nhận lấy ý kiến các bên như thủy điện trên dòng chính của sông Mekong.

Cũng chưa từng có tiền lệ trên thế giới cho việc một quốc gia có chủ quyền trình dự án trên lãnh thổ của mình để các quốc gia khác xem xét. Chính vì vậy, quá trình tham vấn cần được nhìn nhận là nỗ lực lớn lao của cả Ủy hội Sông Mekong Quốc tế và các quốc gia thành viên. Xung đột trong việc xây đập thủy điện Đại Phục Hưng của Ethiopia là minh chứng hùng hồn cho Ủy hội và Hiệp định Mekong.

Ba tham vấn cho thủy điện Xayaburi, Dong Sahong và Pak Beng có thể coi là thành công của Hiệp định Mekong 1995, của Ủy hội Sông Mekong. Do yêu cầu của quy trình Thông báo, tham vấn trước và thỏa thuận (PNPCA), quốc gia tiến hành xây dựng đập mới phải chia sẻ thông tin và kế hoạch, nhờ đó cộng đồng mới có thông tin cũng như cơ hội để đối thoại với chính phủ, nhà đầu tư và các quốc gia liên quan.

Đối với thủy điện Xayaburi, Chính phủ Lào và nhà đầu tư đã bổ sung 400 triệu USD để cải tiến xả phù sa, thêm âu thuyền, làm đường đi cho cá. Đây là một bước tiến đáng kể vì nếu không có quy trình tham vấn trước, nhà đầu tư sẽ không có các biện pháp bổ sung để bảo đảm giảm thiểu tác động của thủy điện đến môi trường.

Giá trị của Nghiên cứu Hội đồng

Từ năm 2012 – 2017, Ủy hội Sông Mekong Quốc tế tiến hành Nghiên cứu về Quản lý và Phát triển bền vững lưu vực sông Mekong, bao gồm đánh giá tác động của các công trình thủy điện trên dòng chính, được gọi ngắn gọn là “Nghiên cứu Hội đồng”. Nghiên cứu nhằm xây dựng thêm bằng chứng khoa học đáng tin cậy về tác động tích cực cũng như tiêu cực của quá trình sử dụng tài nguyên nước lên môi trường, kinh tế và xã hội.

Tại Hội nghị Thượng đỉnh của Ủy hội Sông Mekong tháng 4 vừa qua, lãnh đạo 4 nước đã thông qua Tuyên bố chung Siem Reap, trong đó Điểm 9 của Tuyên bố chung nêu rõ: “Nghiên cứu Hội đồng được hoàn thiện và các kết quả, kho tri thức và công cụ được sử dụng của Nghiên cứu rất có giá trị đối với các nước thành viên, Ủy hội Sông Mekong Quốc tế và các bên liên quan”.

Điểm 21 nằm trong phần Ưu tiên hành động của Tuyên bố chung có yêu cầu các chính phủ và Ủy hội “xem xét kết quả của Nghiên cứu Hội đồng làm định hướng cho việc lập kế hoạch và triển khai các kế hoạch và dự án ở cấp quốc gia, cũng như trong công việc của Ủy hội, bao gồm cả ở góc độ chính sách và chuyên môn kỹ thuật để nắm bắt các cơ hội phát triển và xác định các đánh đổi, chia sẻ lợi ích, rủi ro”.

Với nỗ lực của mình, Ủy hội Sông Mekong Quốc tế và bốn quốc gia thành viên đã và đang nỗ lực để hợp tác quản lý dòng sông Mekong một cách hiệu quả và bền vững nhất. Chúng tôi hy vọng các hoạt động của Ủy hội cùng nỗ lực của các chính phủ và mọi người dân trên dòng Mekong được ghi nhận để chung tay quản lý tài nguyên nước và các tài nguyên liên quan của lưu vực sông Mekong.

Ai Cập sẽ mất sông Nile vì con đập lớn?

 

Một khi con đập của Ethiopia trên sông Nile Xanh khánh thành, Ai Cập và các quốc gia khác thuộc lưu vực sông sẽ phải thỏa hiệp để đảm bảo an ninh nguồn nước.

Nhìn vào hình ảnh vệ tinh của Ai Cập trên Google, có thể thấy một đường màu xanh lá cây nằm trên nền cát và mở rộng dần thành hình tam giác ở phía Bắc. Đây chính là thảm thực vật mọc hai bên bờ và vùng đồng bằng sông Nile. Mảnh đất màu mỡ duy nhất của Ai Cập là minh chứng rõ nét về sự phụ thuộc của quốc gia này vào con sông. Sông Nile kéo dài qua 11 quốc gia châu Phi, nhưng Ai Cập đã kiểm soát và sử dụng phần lớn lưu lượng nước trong hàng ngàn năm. Sắp tới, điều này có thể sẽ thay đổi.

Sông Nile Xanh là nhánh lớn nhất của sông Nile, cung cấp khoảng 85% lượng nước đổ vào Ai Cập. Hiện nay Ethiopia đang xây dựng đập Grand Ethiopian Renaissance (GERD) trị giá 5 tỷ USD trên sông Nile Xanh, gần biên giới với Sudan. Khi hoàn thành, GERD sẽ là đập nước lớn nhất ở châu Phi, tạo ra khoảng 6.000 MW điện cho nhu cầu sử dụng trong nước và xuất khẩu. Dự án đầy tham vọng này nhằm mục đích giúp dân số đang tăng nhanh chóng mặt của Ethiopia thoát khỏi đói nghèo. Con đập cũng giúp Ethiopia quản lý dòng chảy sông Nile Xanh, dẫn đến sự thay đổi quyền lực trong khu vực.

Đối với người Ai Cập, sông Nile chính là sự sống. Aly El-Bahrawy, giáo sư thủy lợi tại Đại học Ain Shams tại Cairo, cho biết: “Nếu người Ethiopia muốn giảm lượng nước (sông Nile) đổ vào Ai Cập thì sẽ gây ra vấn đề lớn”.

Theo Tổ chức Nông lương Liên hiệp quốc (FAO), khan hiếm nước là một vấn đề nghiêm trọng ở quốc gia Bắc Phi này. Với dân số dự kiến lên tới 120 triệu người vào năm 2030, Ai Cập đang trên đà chạm ngưỡng “khan hiếm nước tuyệt đối” – tức mỗi người dân chỉ có dưới 500 m3 nước mỗi năm, chưa kể đến tác động nếu Ethiopia kiểm soát dòng chảy.

Dù gắn liền với nền văn minh Ai Cập nhưng cả hai nhánh sông Nile đều không bắt nguồn từ nước này. Sông Nile Trắng chảy từ hồ Victoria (trong ảnh) – hồ lớn nhất châu Phi, nằm giữa Tanzania, Kenya và Uganda. Còn sông Nile Xanh bắt nguồn từ hồ Tana ở cao nguyên Ethiopia. Hai con sông hợp nhất gần thủ đô Khartoum của Sudan để hình thành dòng chảy chính qua phía Bắc qua Ai Cập đến biển Địa Trung Hải.

Tuy nhiên, năm 1929 Ai Cập đã tuyên bố chủ quyền với sông Nile trong Hiệp ước Anglo – Egyptian giữa Ai Cập và Vương quốc Anh, và Hiệp định song phương năm 1959 giữa Ai Cập và Sudan. Các hiệp ước được gọi chung là Nile Waters này cấp 18,5 tỷ m3 nước mỗi năm cho Sudan và 55,5 tỷ m3 cho Ai Cập. Thỏa thuận không cấp nước cho Ethiopia cũng như 8 quốc gia khác trên lưu vực sông Nile.

Hơn nữa, Nile Waters còn cho Ai Cập quyền phủ quyết đối với các dự án xây dựng trên dòng chảy chính và các nhánh thượng nguồn sông Nile.

John Mukum Mbaku, đồng tác giả cuốn “Quản lý lưu vực sông Nile”, nói: “Ai Cập được cho là có điều kiện thuận lợi (trong thời thuộc địa) vì Vương quốc Anh thu lợi rất lớn từ hoạt động nông nghiệp tại đây”. Ai Cập tin họ có quyền về mặt pháp lý và lịch sử đối với sông Nile. Nhưng các quốc gia khác phản đối điều này.

“Các nước thuộc vùng thượng lưu sông Nile cho rằng Nile Waters là không công bằng và không bền vững. Họ vẫn giữ quan điểm “không bị ràng buộc bởi thỏa thuận vì họ không tham gia ký kết”, ông cho biết thêm.

Không giống như các nước khác mà sông Nile đi qua, Ai Cập là điểm cuối của con sông này trước khi đổ ra biển. Đây là quốc gia dễ bị tổn thương nhất đối với các hoạt động phát triển ở thượng nguồn. Lượng mưa ở Ai Cập chỉ vào khoảng “vài mm mỗi năm và rất khô hạn so với các nước khác”, ông Mbaku nói.

Không chỉ là vấn đề nguồn nước, sông Nile còn có vai trò quan trọng đối với đời sống tinh thần của người dân Ai Cập. “Sông Nile xuất hiện trong sách báo, phim ảnh và âm nhạc. Nếu con sông này bị đe dọa, người Ai Cập sẽ cảm thấy bị tổn thương”.

Năm 1999, các nước lưu vực sông Nile bắt đầu đàm phán để phân bổ công bằng lượng nước, nhưng Ai Cập và Sudan vẫn “bảo vệ quyền lợi tuyệt đối của họ” và do đó không đạt được sự đồng thuận, ông Mbaku nói. Đàm phán đã sụp đổ vào năm 2011, khi người Ethiopia đưa ra quyết định xây đập đầy táo bạo mà không xin ý kiến của Ai Cập.

Vào năm 2013 khi trả lời phỏng vấn trên truyền hình, cựu Tổng thống Ai Cập Mohamed Morsi phát biểu rằng: “Mặc dù không phải là hành động “gây chiến” với Ethiopia, nhưng an ninh nguồn nước của Ai Cập là không thể “vi phạm”. Nếu nước sông Nile tại Ai Cập giảm đi “một giọt”, chúng tôi sẽ đánh đổi bằng máu của mình”.

Sau các động thái đe dọa ban đầu không hiệu quả, Ai Cập đã thử một cách tiếp cận ngoại giao khác. “Các nhà chức trách Ai Cập đã quyết định đàm phán trực tiếp với Ethiopia”, ông Mbaku cho biết. Vào tháng 3-2015, các nhà lãnh đạo Ai Cập, Sudan và Ethiopia họp tại Khartoum để bắt đầu đàm phán về việc vận hành và lấp nước vào con đập nhưng chưa giải quyết được vấn đề.

Ông Mbaku cho biết: “Dù các quan chức Ai Cập công khai nói muốn đàm phán với Ethiopia, nhưng họ vẫn tin rằng thỏa thuận Nile Waters nên được tôn trọng”.

Trong năm 2017, Ethiopia đã hoàn thành khoảng 60% quá trình xây dựng con đập, khiến các cuộc đàm phán sụp đổ và Ai Cập tăng cường chỉ trích. Nhưng từ đầu năm nay, chiều hướng có vẻ đã thay đổi. Vào tháng 6, Thủ tướng mới của Ethiopia Abiy Ahmed đến thăm Ai Cập và trấn an Tổng thống Abdel Fattah el-Sisi rằng ông muốn Ethiopia phát triển mà không ảnh hưởng xấu tới nước này. Nhưng ông nói Ethiopia đang có thế mạnh trong đàm phán.

“Thực tế cho thấy việc Ethiopia có thể xây dựng thành công con đập đã thúc đẩy tinh thần của người dân nước này. Nó khiến họ thấy rằng Ai Cập không mạnh như mọi người vẫn nghĩ”, ông Mbaku nói.

Trong các cuộc đàm phán gần đây, Ai Cập tập trung vào thời hạn hoàn thành việc lấp nước vào đập GERD. Việc lấp nước diễn ra càng nhanh thì lượng nước ở hạ lưu sông trong thời gian đó sẽ càng ít. “Về mặt kỹ thuật, Ethiopia có thể hoàn thành trong 3 năm, nhưng Ai Cập muốn kéo dài thành 10 năm”, Kevin Wheeler thuộc Viện Thay đổi Môi trường, Đại học Oxford, Anh, nói.

“Ethiopia tính toán trên cơ sở lượng mưa ở mức trung bình, trong khi đó Ai Cập muốn lập kế hoạch cho những tình huống xấu nhất”, ông Wheeler nói.

Khaled AbuZeid, tổng thư ký của Egyptian Water Partnership, một tổ chức phi chính phủ, ước tính Ai Cập sẽ thiệt hại khoảng 2 tỷ USD nếu không được cấp nước trong một năm khô hạn. Một khi Ethiopia tiếp tục triển khai xây dựng, nước này cùng với Ai Cập và Sudan cần phải thỏa hiệp nếu muốn giảm thiểu tối đa tác hại tiêu cực.

Không ai có thể đoán được nội dung của thỏa thuận, nhưng rõ ràng giờ đây Ai Cập không thể tự phân bổ lượng nước. Đập GERD của Ethiopia sẽ có tác động chính trị lớn đối với nước này. Trong bối cảnh an ninh nguồn nước đang bị đe dọa ở nhiều nơi trên thế giới, cộng đồng quốc tế sẽ tập trung chú ý vào vụ việc xoay quanh dòng sông Nile.

Ai Cập đứng trước nguy cơ thiếu nguồn nước nghiêm trọng

 

Hiện tại, Ethiopia đang đẩy nhanh tiến độ dự án thủy điện khổng lồ trên, cho dù nước này và các nước ở hạ nguồn là Ai Cập và Sudan vẫn chưa đạt được nhất trí cuối cùng liên quan đến kỹ thuật và môi trường sau nhiều năm đàm phán.

Khởi nguồn từ hồ Victoria nằm giữa biên giới Kenya, Uganda và Tanzania, sông Nile đổ vào Sudan và chảy đến thủ đô Khartoum. Đây được gọi là nhánh Nile Trắng. Một nhánh khác, gọi là Nile Xanh, bắt nguồn từ hồ Tana trên vùng cao nguyên của Ethiopia. Nhánh này chảy vào Sudan rồi hợp lưu với nhánh Nile Trắng tại Khartoum, tạo thành dòng Nile chính rồi tiếp tục chảy qua Sudan và Ai Cập trước khi đổ ra Địa Trung Hải. Với tổng chiều dài khoảng 6.700 km, sông Nile là dòng sông quốc tế, cung cấp nguồn nước chủ yếu cho 11 quốc gia trong khu vực, bao gồm Tanzania, Uganda, Rwanda, Burundi, CHDC Congo, Kenya, Ethiopia, Eritrea, Nam Sudan, Sudan và Ai Cập.

Sông Nile có ý nghĩa sống còn đối với Ai Cập.

Từ thời xa xưa, dòng sông Nile, nhất là tại Ai Cập, là một trong những cái nôi của nền văn minh nhân loại. Có thể nói rằng không có sông Nile thì sẽ không có Ai Cập. Sông Nile có ý nghĩa sống còn đối với Ai Cập, quốc gia có tới hơn 90% diện tích lãnh thổ là sa mạc. “Xứ sở các kim tự tháp” này đang khai thác khoảng 55,5 tỷ m3 nước mỗi năm từ sông Nile, đáp ứng 95% nhu cầu nước của 91 triệu dân.

Căng thẳng bắt đầu gia tăng giữa Ethiopia với Sudan và Ai Cập khi Addis Ababa khởi công dự án xây dựng đập thủy điện khổng lồ Đại Phục Hưng trên nhánh Nile Xanh vào năm 2011. Đập thủy điện có tổng kinh phí xây dựng 4,2 tỷ USD và công suất 6.000 MW. Đây là đập thủy điện lớn nhất châu Phi, với dung lượng hồ chứa lên tới 74 tỷ m3. Giai đoạn đầu của dự án dự kiến được hoàn thành trong năm 2017. Chính phủ Ethiopia coi dự án là một “dấu mốc lịch sử”, giúp khắc phục tình trạng thiếu điện và phát triển kinh tế.

Là quốc gia ở hạ nguồn, Ai Cập phản ứng rất dữ dội do quan ngại đập Đại Phục Hưng sẽ làm giảm nguồn nước của quốc gia Bắc Phi này cũng như tác động tiêu cực đến môi trường ở hạ nguồn. Một khi đập Đại Phục Hưng hoàn thành sẽ cần 30 tỷ m3 nước mỗi năm và điều này được cho là sẽ làm hồ Nasser của Ai Cập khô cạn, khiến hoạt động cấp điện từ đập thủy điện Aswan (Ai Cập) bị ngưng trệ. Một số quan điểm cho rằng dự án thủy điện của Ethiopia sẽ làm mất cân bằng tự nhiên ở hạ nguồn sông Nile, như ngăn phù sa chảy xuống hạ nguồn và làm gia tăng ô nhiễm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của người dân cũng như các loài động vật không xương sống, cá và chim. Nguồn nước giảm sẽ ảnh hưởng đến hơn 4 triệu người dân Ai Cập sống ở các thành phố ven biển Địa Trung Hải khi nước biển tăng 1 – 2 cm mỗi năm.

Với đập thủy điện Đại Phục Hưng, Ethiopia sẽ kiểm soát 86% tài nguyên nước của Ai Cập và 60% của Sudan. Nhánh Nile Xanh chảy từ Ethiopia có lưu lượng dòng chảy trung bình 50 tỷ m3/năm, tương đương khoảng 60% tổng dòng chảy của sông Nile qua Ai Cập. Do đó, Ai Cập có thể thiếu khoảng 26 tỷ m3 nước/năm, tương đương hơn 50% tổng lượng nước sông Nile cung cấp cho đất nước “kim tự tháp”.

Bên cạnh đó, lượng phù sa sụt giảm mạnh cũng ảnh hưởng đến 4,5 triệu ha đất canh tác của Ai Cập. Theo tính toán của giới khoa học, khi đập thủy điện Đại Phục Hưng hoàn thành và đi vào khai thác, Ai Cập sẽ thiếu 55% nguồn cung lương thực, buộc nước này phải nhập khẩu 10 tỷ USD lương thực thiết yếu mỗi năm, trong đó 70% là lúa mỳ (11 triệu tấn).

Bất chấp sự phản đối của Ai Cập và Sudan, Ethiopia vẫn tiếp tục đẩy nhanh dự án. Cuối tháng 5/2013, Ethiopia đã bắt đầu chuyển hướng dòng chảy nhánh Nile Xanh trong khuôn khổ dự án. Do tình hình chính trị và an ninh bất ổn sau chính biến mùa xuân Arập năm 2011, Ai Cập đã phải chấp nhận để Ethiopia triển khai dự án. Tuy nhiên, Cairo buộc Addis Ababa phải thực hiện dự án theo các yêu cầu của mình và cung cấp đầy đủ các báo cáo nghiên cứu đánh giá tác động môi trường của dự án trước khi xây dựng.

Cuối tháng 12/2015, sau 11 vòng đàm phán, Ai Cập, Sudan và Ethiopia ký thỏa thuận về nguyên tắc đối với dự án xây dựng đập thủy điện Đại Phục Hưng. Mặc dù vậy, đến nay các bên vẫn chưa thống nhất các vấn đề cụ thể liên quan đến kỹ thuật và môi trường của đập Đại Phục Hưng.

Vén bức màn bí ẩn về vẻ đẹp sông Nile

 

Sông Nile là con sông dài thứ 2 trên thế giới. Sông Nile bắt nguồn từ Burudi, một vùng đất nằm ở phía Nam xích đạo, chảy dọc theo vùng Đông Bắc Phi và cuối cùng mới chảy qua lãnh thổ Ai Cập trước khi đổ ra biển Địa Trung Hải. Mặc dù chỉ có 22% chiều dài của sông Nile chảy qua lãnh thổ Ai Cập. Tuy nhiên, nhắc đến sông Nile là người ta sẽ nhớ ngay đến đất nước Ai Cập với nền văn minh cổ đại rực rỡ và ngược lại.

Dòng sông dài nhất thế giới - sông Nile

Dòng sông dài nhất thế giới – sông Nile

Sông Nile có hai nhánh tên là Blue Nile và White Nile. White Nile lại dược chia làm hai nhánh nhỏ hơn tên là Bahr al Ghazal và sông Sobat. Lượng nước của sông Nile phụ thuộc chủ yếu vào nhánh Blue Nile, nơi chiếm 50% lượng nước của sông.

Lưu lượng nước của sông Nile là một con số khổng lồ

Lưu lượng nước của sông Nile là một con số khổng lồ

Tên của sông Nile củng có bắt nguồn khá thú vị. Sông Nile – cái tên xuất phát từ hệ ngôn ngữ Xê – Mit (Semitic languages). Lúc đầu, nó có tên là Nahal, có thời gian lại mang tên Neilos, có nghĩa là “dòng sông thung lũng”. Người Ai Cập đều tâm niệm sông Nile là dòng sông của sự sông không chỉ bởi nó mang tới nguồn sông nuôi dưỡng mảnh đất Ai Cập mà còn bởi những giá trị về văn minh và văn hóa vô cùng lớn.

Vẻ đẹp lung linh của sông Nile lúc hoàng hôn

Vẻ đẹp lung linh của sông Nile lúc hoàng hôn

Nước sông Nile bảo vệ mảnh đất Ai Cập, giúp chông lại các hiện tượng bào mòn đất, sự xâm lấn của sa mạc. Và đặc biệt sông Nile là nguồn cung cấp nước ngọt chính cho toàn vùng đất Ai Cập, là nguồn nước tươi mát làm nên sự trù phú cho vùng đất này. Và có một điều, lịch sử phải biết ơn sông Nile rất nhiều, vì đó là nơi người Ai Cập bắt đầu tạo ra nền văn minh rực rỡ, nền văn minh trở thành niềm kiêu hãnh của loài người.

Sông Nile đã bảo vệ vùng đất Ai Cập

Sông Nile đã bảo vệ vùng đất Ai Cập

Người Ai Cập sẽ không thể định cư trên mảnh đất huyền thoại đó nếu như không có sông Nile. Hay nói khác đi, sông Nile mới chính là món quà vô giá mà tạo hóa đã ban tặng cho người Ai Cập. Mỗi mùa lũ lên, sau khi nước rút, sông Nile sẽ để lại một lớp phù sa đen mà người Ai Cập gọi là “Ar”. Lượng phù sa vô cùng màu mỡ và được bồi đắp hàng năm này chính là nơi canh tác trồng trọt, giúp người Ai Cập luôn có những mùa màng bội thu đến mức không thể tin nổi.

Người Ai Cập sẽ không thể định cư trên mảnh đất huyền thoại đó nếu như không có sông Nile

Người Ai Cập sẽ không thể định cư trên mảnh đất huyền thoại đó nếu như không có sông Nile

Sông Nile và kim tự tháp được xem là biểu tượng của đất nước Ai Cập. Sông Nile đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình xây dựng các kim tự tháp ở Ai Cập. Để có thể chuyên chở những khôi đá nặng hàng chục tấn, chủ yếu người Ai Cập lợi dụng sức mạnh của dòng chảy sông Nile để đưa đá từ thượng nguồn về hạ lưu.

Hãy đến đây để chiêm ngưỡng vẻ đẹp trời phú của dong sông Nile

Hãy đến đây để chiêm ngưỡng vẻ đẹp trời phú của dòng sông Nile

Vietjet Khuyến Mãi

Công Ty TNHH ĐT TM & DV Liên Việt

Hệ Thống Săn Vé Máy Bay Giá Rẻ Online – Phòng vé Vietjet Tân Phú TPHCM.

274 Vườn Lài ,P.Phú Thọ Hòa, Q.Tân Phú, TP. HCM

Tel08 6274 1999

Leave your Comment