Hệ mặt trời là gì 64

NASA giấu nhẹm suốt 43 năm?

 

“Cách đây hơn 40 năm, con người đã tìm ra bằng chứng sự sống trên sao Hỏa ” – đó là tuyên bố mà CNN dẫn lại từ một nhà khoa học từng làm việc cho Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA).

Tiến sĩ, kỹ sư người Mỹ Gilbert V. Levin là người giám sát chương trình đưa 2 tàu đổ bộ Viking của NASA lên sao Hỏa năm 1976 thực hiện các thí nghiệm nhằm tìm kiếm dấu hiệu sự sống trên sao Hỏa.

Sau khi nghiên cứu lại các dữ liệu thí nghiệm, tiến sĩ Gilbert V. Levin đã công bố một bài báo trên Tạp chí Scientific American nói về những kết quả tích cực liên quan đến sự sống trên Hành tinh đỏ cách đây 43 năm và kêu gọi NASA tái thực hiện các cuộc kiểm tra sự sống trên sao Hỏa.

Sau đây là nội dung tóm lược của bài báo mà tiến sĩ Gilbert V. Levin đăng tải hồi đầu tháng 10/2019.

Sự thật về bằng chứng sự sống trên sao Hỏa: NASA giấu nhẹm suốt 43 năm? - Ảnh 1.

Loài người chúng ta đến nay có thể nắm bắt được một phần nguồn gốc hình thành vũ trụ. Chúng ta cũng đã đúc rút được rất nhiều bài học về quy luật tự nhiên vô tận của nó: Sự sống, trải qua quá trình chuyển động không ngừng sẽ đạt đến sự tiến hóa, và không ngừng phát triển về sau.

Bởi vậy, khi càng hiểu biết về thế giới rộng lớn của vũ trụ, con người càng khó chấp nhận được thông tin rằng: Trái Đất là nơi duy nhất tồn tại sự sống trong vũ trụ.

Dù là dạng sống như thế nào thì rồi cũng đến lúc chúng ta phải nhìn nhận sự tồn tại của sự sống ngoài hành tinh. Thử thách đến từ việc chúng ta chưa đủ mạnh để tìm ra nhiều bằng chứng để chứng minh cho những vấn đề đó.

Sự thật về bằng chứng sự sống trên sao Hỏa: NASA giấu nhẹm suốt 43 năm? - Ảnh 2.

TS. Gilbert V. Levin – Nhà khoa học từng làm việc cho NASA.

Tôi may mắn được tham gia chương trình Viking đưa tàu đổ bộ sao Hỏa của NASA năm 1976 nhằm thực hiện các thí nghiệm xác định có dấu hiệu tồn tại sự sống trên Hành tinh đỏ hay không.

Về cơ bản, hai tàu đổ bộ Viking 1 và Viking 2 được thả ở các vị trí cách xa nhau trên bề mặt sao Hỏa để thu thập các mẫu đất được cho là khác nhau rồi tiêm vào đó những giọt dung dịch dưỡng chất. Việc còn lại của Viking là theo dõi không khí phía trên đất và dấu hiệu trao đổi chất nếu có.

NASA đã cài phóng xạ carbon 14 vào các giọt dưỡng chất, do đó, nếu có sự sống, nó sẽ tiêu thụ thức ăn và để lại dấu vết của quá trình trao đổi chất, theo đó các máy theo dõi phóng xạ sẽ phát hiện ra (như CO2 hoặc mê tan).

Ngày 30/7/1976, Viking đã truyền lại kết quả thí nghiệm ban đầu từ sao Hỏa. Thật đáng kinh ngạc, kết quả rất khả quan. Biểu đồ đo được cho thấy dấu hiệu tồn tại của vi sinh vật trên sao Hỏa.

Tuy nhiên, vì không phát hiện ra chất hữu cơ (vật chất chính của sự sống) nên NASA đã kết luận rằng Viking đã tìm thấy một thực thể ‘bắt chước sự sống’, mà không phải là sự sống thực sự.

Từ đó đến nay, 4 thập kỷ có lẻ đã qua, NASA không công nhận cũng như không triển khai bất cứ thí nghiệm tương tự nào để xác thực lại kết quả của năm 1976. Thay vào đó, NASA triển khai một loạt sứ mệnh lên Hành tinh đỏ để xác định xem sao Hỏa có môi trường sống phù hợp sự sống trên Trái Đất hay không, và nếu có, họ sẽ đưa các mẫu đất Trái Đất lên sao Hỏa để tiến hành kiểm tra sinh học.

Tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh đến nay vẫn là nhiệm vụ hàng đầu của NASA. Ngày 13/2/2019, Giám đốc NASA Jim Bridenstine tuyên bố: “Chúng ta có thể tìm thấy sự sống của vi khuẩn trên sao Hỏa. Mục tiêu của đất nước chúng ta là đưa người đổ bộ sao Hỏa. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa hai môi trường sống có thể đe dọa bản thân các nhà du hành vũ trụ. Bất kỳ sự sống nào trên sao Hỏa cũng có thể gây tổn hại đến họ, cũng như đe dọa đến chúng ta khi họ trở về Trái Đất (nếu bị lây nhiễm). Do đó, tìm kiếm môi trường sống được trên sao Hỏa đang là ưu tiên nghiên cứu hàng đầu của NASA”.

Sự thật về bằng chứng sự sống trên sao Hỏa: NASA giấu nhẹm suốt 43 năm? - Ảnh 3.

Tìm kiếm môi trường sống được trên sao Hỏa đang là ưu tiên nghiên cứu hàng đầu của NASA. Ảnh minh họa: Nautil.us

Nhà khoa học của NASA, Chris McKay, đã từng nói rằng sao Hỏa và Trái đất đã bị hoán đổi thành công trong hàng tỷ năm, có nghĩa là, khi một trong hai hành tinh bị sao chổi hoặc thiên thạch lớn tấn công, một số vật chất bị bắn vào không gian. Một phần rất nhỏ của vật liệu này cuối cùng rơi xuống hành tinh khác, rồi tạo mầm sống vi sinh vật nơi đó.

Việc một số loài vi sinh vật Trái đất có thể sống sót trong môi trường sao Hỏa đã được chứng minh nhiều trong phòng thí nghiệm. Thậm chí còn có báo cáo về sự sống sót của các vi sinh vật tiếp xúc với không gian bên ngoài Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).

Cho đến nay, không có bằng chứng nào chống lại khả năng tồn tại sự sống trên sao Hỏa của Viking. Nhưng, theo công bố của NASA về việc phóng tàu đổ bộ sao Hỏa năm 2020 (dự kiện hạ cánh vào tháng 2/2021) thì họ vẫn không triển khai thí nghiệm phát hiện sự sống nơi đây.

Nếu chúng ta tiếp tục kiểm tra dấu hiệu sự sống, dù là dạng sống nào đi nữa, thì bài toán “Con người không cô đơn trong vũ trụ?” sẽ nhanh chóng được giải. Bởi, nếu cứ khăng khăng sự sống trong vũ trụ phải giống sự sống trên Trái Đất thì cánh cửa mở ra công cuộc kiếm tìm sự sống ngoài hành tinh sẽ hẹp hơn bao giờ hết.

Do đó, NASA cần mở rộng tư duy về các dạng sống có thể tồn tại trong vũ trụ, tách biệt hẳn với tư duy cố hữu để tìm ra những dạng sống tiềm năng khác với những gì con người đã biết từ lâu.

Bọ gấu nước (Tardigrade), sinh vật được mệnh danh là bất tử trên Trái Đất không chỉ sống sót được trong điều kiện chân không mà còn ở những địa điểm cực kỳ khắc nghiệt khác trên Trái Đất. Chúng vẫn sống ở độ cao 5,5 km trên dãy Himalaya lạnh giá, hay tìm thấy trong các suối nước nóng của Nhật Bản, đến tận cùng dưới đáy đại dương và cả nơi băng giá như Nam Cực.

Hành trình con người kiếm tìm sự sống ngoài Trái Đất chưa bao giờ là dễ dàng. Tuy nhiên, có thể đã đến lúc chúng ta cần trang bị tư duy mở về các dạng sống khác biệt trong vũ trụ, bởi, xét theo sự hiểu biết của con người tính đến nay, rất hiếm hành tinh nào có được điều kiện sống hoàn hảo như trên Trái Đất.

Nhưng không vì thế mà phủ định khả năng thích nghi với môi trường khắc nghiệt ngoài vũ trụ của các dạng sống khác.

Theo Trang Ly

Helino

Sao Thổ chính thức trở thành hành tinh có nhiều vệ tinh nhất

 

1110 saotho

Sao Thổ không chỉ được mệnh danh là “Chúa tể những chiếc nhẫn” trong hệ mặt trời, giờ đây nó đang nắm giữ kỷ lục là hành tinh có số lượng mặt trăng nhiều nhất. Việc phát hiện 20 mặt trăng mới đã được công bố, đưa số lượng vệ tinh tự nhiên xung quanh sao Thổ lên 82. Trước đó sao Mộc đứng đầu với 79 vệ tinh.

Một nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi Scott Sheppard thuộc Viện Khoa học Carnegie đã phát hiện ra những mặt trăng này, cách hành tinh khoảng 5 km (3 dặm). Ba trong số các mặt trăng mới được phát hiện được coi là tiên phong, chúng quay cùng hướng với sao Thổ, trong khi 17 mặt trăng còn lại có quỹ đạo ngược lại với vòng quay.

Giống như nhiều thiên thể khác, các mặt trăng của Sao Thổ được nhóm lại và đặt tên theo các nhân vật từ nhiều thần thoại khác nhau. Những mặt trăng ở phía bên ngoài được chia thành ba nhóm: Inuit, Gallic và Norse, tùy thuộc vào quỹ đạo của chúng. Hai trong số các mặt trăng tiên phong thuộc về nhóm Inuit, có tên được lấy từ thần thoại Inuit. Quỹ đạo của chúng nghiêng 46 độ so với quỹ đạo của hành tinh.

Các mặt trăng tiến vào sâu hơn thuộc nhóm Norse, có độ nghiêng quỹ đạo lớn hơn nhưng tất cả chúng đều bị thụt lùi. Mặt trăng xa nhất của Sao Thổ hiện nằm trong số những thiên thể mới được phát hiện này. Cuối cùng, mặt trăng tiên phong còn lại là một phần của nhóm Gallic, được đặt tên theo thần thoại Gallic và nghiêng khoảng 36 độ. Điều đặc biệt nhất về mặt trăng tiên phong mới là vị trí của nó. Nó xa hơn tất cả các mặt trăng khác trong nhóm Gallic, và nó va chạm vào nhóm Norse.

Nghiên cứu quỹ đạo của chúng không chỉ cho phép phân loại các mặt trăng này, nó cũng cung cấp những hiểu biết quan trọng về lịch sử của chúng, và thậm chí hình thành các viễn cảnh mới.

Một nhóm các mặt trăng cũng được nhìn thấy xung quanh sao Mộc, cho thấy các vụ va chạm dữ dội xảy ra giữa các mặt trăng trong hệ thống sao Thổ hoặc với các vật thể bên ngoài như đi qua các tiểu hành tinh hoặc sao Chổi, Sheppard đề cập trong một tuyên bố.

(Dân trí)

Phát hiện hệ sao có 8 hành tinh giống Hệ Mặt trời

 

 

Hệ sao với số lượng hành tinh giống Hệ Mặt trời mà chúng ta đang sống đã được phát hiện với sự trợ giúp từ dự án hợp tác giữa NASA và Google.

 

TIN LIÊN QUAN
phat hien he sao co 8 hanh tinh giong he mat troi Phát hiện “điếu xì gà” khổng lồ bay ngang qua Trái đất
phat hien he sao co 8 hanh tinh giong he mat troi Phát hiện thiên thể đến từ Hệ Mặt trời thứ hai trong vũ trụ

“Giờ đây, chỉ một ngôi sao cũng có số hành tinh quay quanh ngang bằng Hệ Mặt trời của chúng ta”, AFP trích thông cáo của NASA.

Tuy nhiên, không hành tinh nào trong hệ sao mới được phát hiện này có khả năng có sự sống.

phat hien he sao co 8 hanh tinh giong he mat troi
Tương quan kích thước các hành tinh trong hệ sao Kepler 90 và Hệ Mặt trời. (Nguồn: NASA)

Hệ sao 8 hành tinh này là hệ sao lớn nhất được biết đến ngoài Hệ Mặt trời. Nó quay quanh ngôi sao có tên Kepler 90, ở cách Trái đất khoảng 2.545 năm ánh sáng.

“Hệ sao Kepler 90 giống như phiên bản thu nhỏ của Hệ Mặt trời của chúng ta vậy”, Andrew Vanderburg, một nhà thiên văn học thuộc Đại học Texas, nói. “Nó cũng có những hành tinh nhỏ bên trong và những hành tinh to lớn ở bên ngoài, nhưng khoảng cách giữa chúng nhỏ hơn”.

Hành tinh mới được xác định trong hệ sao có tên Kepler-90i là một hành tinh đá như Trái đất, có quỹ đạo quay quanh sao Kepler 90 trong 14,4 ngày, có nghĩa là một năm trên hành tinh này bằng 2 tuần trên Trái đất.

“Kepler-90i không phải nơi tôi muốn đến thăm”, Vanderburg nói. “Bề mặt nó có vẻ quá nóng”.

NASA cho hay, nhiệt độ trung bình của nó ở khoảng 426 độ C, tương đương Sao Thủy, hành tinh gần nhất với Mặt trời. Kepler-90i được phát hiện nhờ phần mềm trí tuệ nhân tạo trong một dự án kết hợp giữa Google và NASA, sử dụng tàu không gian Kepler.

Hoạt động từ 2009, tàu không gian Kepler của NASA đã quét 150.000 ngôi sao. Các nhà thiên văn học đã xác nhận sự tồn tại của nhiều hành tinh rất xa xôi nhờ sử dụng dữ liệu của Kepler.

Các hành tinh khác dự kiến được tìm thấy trong hệ sao mới. “Có rất nhiều nơi chưa được khám phá trong hệ sao Kepler 90”, Vanderburg nói. “Sẽ thật đáng ngạc nhiên với tôi nếu không có thêm hành tinh nào xung quanh ngôi sao đó. Chúng ta mới chỉ khám phá bề mặt vũ trụ”, ông nhận định.

phat hien he sao co 8 hanh tinh giong he mat troi Phát hiện mới về khả năng tồn tại các hành tinh gần Hệ Mặt trời

Một nhóm nhà thiên văn học đã phát hiện dấu vết của các đám mây hình thành từ bụi vũ trụ lạnh bao quanh hành …

 

phat hien he sao co 8 hanh tinh giong he mat troi Phát hiện thiên thể bí ẩn đầu tiên ghé thăm Hệ Mặt trời

Các nhà thiên văn học trên khắp thế giới đang cố gắng theo dõi một vật thể nhỏ di chuyển nhanh qua Hệ Mặt trời …

 

phat hien he sao co 8 hanh tinh giong he mat troi Lần đầu tiên phát hiện một Mặt Trăng bên ngoài hệ Mặt Trời?

Theo Sputnik, một nhóm các nhà thiên văn học thuộc Đại học Columbia (Mỹ) tin rằng họ vừa phát hiện ra ngoại Mặt Trăng đầu …

 

Báo Thế giới và Việt Nam

(theo Zing.vn)



Những điểm đặc biệt của sao Thiên Vương

 

Sao Thiên Vương có trục tự quay gần như song song với mặt phẳng quỹ đạo và và di chuyển rất chậm xung quanh Mặt Trời.

nhung-diem-dac-biet-cua-sao-thien-vuong
Hình ảnh sao Thiên Vương được chụp bởi kính thiên văn Keck vào tháng 7/2004. Ảnh: Lawrence Sromovsky.

Sao Thiên Vương, hành tinh thứ 7 tính từ Mặt Trời do nhà thiên văn học William Herschel khám phá, thường ít được nhắc đến nhưng nó mang những đặc điểm kỳ lạ mà không hành tinh nào trong hệ Mặt Trời có, theo How Stuff Works. Chu kỳ quỹ đạo của Sao Thiên Vương bằng 84 năm trên Trái Đất. Khoảng cách trung bình từ hành tinh này đến Mặt Trời xấp xỉ ba tỷ km.

Các nhà thiên văn dựa vào dữ liệu thu thập từ chuyến bay của tàu vũ trụ Voyager 2 vào năm 1986 để mô phỏng từ quyển của hành tinh băng khổng lồ. Kết quả cho thấy từ trường sao Thiên Vương rất kỳ lạ. Trục từ trường không đi qua khối tâm của hành tinh mà bị nghiêng một góc bằng 60° so với trục quay.

Sao Thiên Vương được đặt tên theo vị thần bầu trời của người Hy Lạp cổ Uranus. Đây là hành tinh duy nhất lấy tên theo một vị thần trong thần thoại Hy Lạp thay vì trong thần thoại La Mã.

Trục của Trái Đất chỉ bị nghiêng một góc bằng 23,5 độ, nhưng trục quay của sao Thiên Vương bị nghiêng một góc rất lớn bằng 98 độ, gần song song với mặt phẳng quỹ đạo. Do đó, cực bắc và cực nam của hành tinh này gần như nằm tại vị trí xích đạo so với những hành tinh khác. Hai vùng cực nhận được nhiều năng lượng ánh sáng Mặt Trời hơn vùng xích đạo.

Các nhà khoa học cho rằng, trục quay của sao Thiên Vương bị nghiêng như vậy do trong giai đoạn hình thành hệ Mặt Trời, một tiền hành tinh có kích cỡ bằng Trái Đất đã va chạm với sao Thiên Vương, làm lệch trục quay của hành tinh.

Sao Thiên Vương có thành phần hóa học tương tự như sao Hải Vương nhưng khác biệt so với hai hành tinh khí khổng lồ lớn hơn là sao Mộc và sao Thổ. Vì lý do này, các nhà thiên văn đôi khi phân loại sao Thiên Vương thuộc dạng “hành tinh băng khổng lồ”.

Bầu khí quyển của sao Thiên Vương lạnh nhất trong số các hành tinh nằm trong hệ Mặt Trời, với nhiệt độ cực tiểu bằng -224 °C. Những đám mây tầng thấp trong bầu khí quyển của hành tinh chứa chủ yếu là nước, trong khi methane (CH4) lại chiếm chủ yếu trong tầng mây phía trên. Cấu trúc bên trong sao Thiên Vương chỉ chứa một lõi băng và đá.

Lê Hùng

Có một ‘hệ mặt trời lỗ đen’ sở hữu… 10.000 hành tinh? – Chuyện lạ

 

Một nghiên cứu vừa công bố trực tuyến trên arxiv.org đã khẳng định khả năng hình thành một ‘hệ mặt trời’ khổng lồ với ngôi sao mẹ là một… lỗ đen ‘quái vật’.

Nhóm nghiên cứu đứng đầu bởi tiến sĩ Keiichi Wada từ Đại học Kagoshima (Nhật Bản) đã sử dụng các mô hình thiên văn để chứng minh sự tồn tại của một ‘hệ mặt trời’ khổng lồ với số lượng hành tinh quay quanh có thể lên tới 10.000.

Điều đặc biệt nhất, trung tâm của ‘hệ mặt trời’ đó không phải là một ngôi sao rực rỡ như mặt trời của chúng ta hay mọi hệ hành tinh đã biết, mà là một lỗ đen ‘quái vật’ – cụm từ được dùng để chỉ những lỗ đen siêu khối to đến mức khó tưởng tượng.

"

Hình ảnh tuyệt đẹp về một lỗ đen siêu khối – ảnh: TRUNG TÂM BAY KHÔNG GIAN GODDARD, NASA

Để có thể tồn tại mà không bị hút mất, hành tinh gần nhất trong hệ này phải cách ‘mặt trời lỗ đen’ ít nhất 10 năm ánh sáng. Để so sánh, khoảng cách từ mặt trời đến trái đất chỉ là 0,00001581 năm ánh sáng (149,6 triệu km).

Và với số lượng hành tinh lên tới 10.000, đó sẽ là một hệ hành tinh khổi lồ, ngoài sức tưởng tượng. Cách nó hình thành khá giống các hệ hành tinh bình thường, bởi môi trường xung quanh lỗ đen cho phép sự tồn tại của các đĩa hình thành hành tinh, trong đó các đám mây khí và bụi kết tụ lại với nhau và cho ra đời những hành tinh mới.

Một số nghiên cứu trước đây cho thấy lỗ đen siêu khối thường thể hiện sự giãn nở thời gian, được cho là ức chế quá trình hình thành hành tinh. Nhưng theo công trình mới này, với khoảng cách đủ xa là 10-30 năm ánh sáng, các hành tinh sẽ thoát khỏi sự ức chế này mà vẫn có một môi trường giàu bụi vũ trụ để hình thành.

Phát biểu trên New Scientist, nhà khoa học Sean Raymond từ Đại học Bordeaux (Pháp), người không tham gia nghiên cứu trên, đã ca ngợi công trình. Theo ông, trên lý thuyết, từ lâu người ta đã cho rằng có thể có việc hàng triệu hành tinh quay quanh một lỗ đen siêu lớn. Công trình này lần đầu đã khẳng định điều đó là khả dĩ. Trực tiếp quan sát một hệ hành tinh như thế sẽ rất khó khăn bởi trở ngại về mặt khoảng cách, nhưng có thể có được bằng chứng gián tiếp thông qua các công cụ thiên văn hồng ngoại để tìm hiểu đĩa hình thành hành tinh quanh các lỗ đen ‘quái vật’.

 

Theo A. Thư (Theo New Scientist, Daily Mail)/Người Lao động

Tại sao Kim tinh lại là hành tinh nóng nhất trong hệ Mặt Trời?

 

Sao Kim hay Kim tinh là hành tinh nóng nhất trong hệ Mặt Trời bởi hành tinh này được bao phủ bởi lớp mây dày chứa cacbon điôxít và các khí khác, điều này ngăn không cho nhiệt từ Mặt Trời thoát ra không gian bên ngoài. Đó là lý do tại sao hành tinh thứ hai, sau sao Thủy hấp thu nhiệt từ Mặt Trời lại trở nên nóng hơn.

Sao Kim - hành tinh nóng nhất hệ Mặt TrờiSao Kim – hành tinh nóng nhất trong hệ Mặt Trời.

Chuỗi hành tinh xoay quanh Mặt Trời trong hệ Mặt Trời của chúng ta, sao Thủy là hành tinh nằm gần Mặt Trời nhất. Tiếp đó đến sao Kim và vị trí thứ ba là hành tinh Trái Đất – nơi mà con người chúng ta đang sinh sống.

Ngày nay, khi áp dụng theo logic thông thường thì dường như hành tinh nào nằm gần Mặt Trời sẽ chịu phần nhiệt độ lớn nhất từ Mặt Trời và trở nên nóng nhất đúng không? Tuy nhiên, thật thú vị, logic đó không thể áp dụng được trong trường hợp này.

Đúng vậy! Mặc dù nằm ở vị trí gần nhất với Mặt Trời, nhưng sao Thủy không phải là hành tinh nóng nhất trong hệ Mặt Trời… nhưng tại sao lại vậy?

Chuỗi hành tinh xoay quanh Mặt Trời trong hệ Mặt Trời của chúng ta

Những điều cần biết về sao Kim

Sao Kim là hành tinh thứ hai tính từ Mặt Trời và là hàng xóm liền kề với hành tinh Trái Đất của chúng ta. Theo khối lượng và kích thước, sao Kim gần giống với hành tinh Trái đất, đôi khi sao Kim còn được gọi là “hành tinh sinh đôi” hoặc “hành tinh chị em” với Trái Đất.

Sao Kim được xếp vào nhóm hành tinh đất đá. Sao Kim bị bao bọc bởi lớp mây dày có tính phản xạ cao chứa axít sunfuric và khiến chúng ta không thể quan sát bề mặt của nó dưới bước sóng ánh sáng khả kiến. Mật độ không khí trong khí quyển của sao Kim lớn nhất trong số bốn hành tinh đất đá, thành phần chủ yếu là cacbon điôxít.

Kích thước của sao Kim và Trái Đất gần giống nhau.Kích thước của sao Kim và Trái Đất gần giống nhau.

Với đường kính 12.014 km (7.465 dặm), sao Kim chỉ hơi nhỏ hơn một chút so với hành tinh Trái Đất chúng ta và khối lượng của nó bằng 81,5% khối lượng Trái Đất. Kim tinh không có bất kỳ vệ tinh hoặc vành đai tự nhiên, quay từ đông sang tây, nghĩa là theo hướng ngược lại với hầu hết các hành tinh khác.

Mọi hành tinh trong hệ Mặt Trời quay trên quỹ đạo theo chiều ngược chiều kim đồng hồ khi nhìn từ trên cực bắc của Mặt Trời. Hầu hết các hành tinh tự quay quanh trục của nó theo chiều ngược chiều kim đồng hồ, nhưng sao Kim lại quay quanh trục cùng chiều kim đồng hồ (đó gọi là sự quanh nghịch hành) với khoảng thời gian 243 ngày Trái Đất – tốc độ tự quay chậm nhất so với mọi hành tinh trong hệ Mặt Trời.

Cấu trúc bên trong

Khoảng 80% diện tích bề mặt Sao Kim bao phủ bởi những đồng bằng núi lửa phẳng, hành tinh này cũng bao gồm hai lục địa lớn – Ishtar Terra (lục địa nằm ở bán cầu bắc) và Aphrodite Terra (lục địa nằm ở ngay phía nam xích đạo hành tinh). Bề mặt của Kim tinh tương đối “trơn tru” hơn so với bề mặt của sao Thủy và sao Hỏa, hành tinh có bề mặt tương ứng với các miệng núi lửa tác động. Tuy nhiên, đặc biệt rất khó quan sát sao Kim bằng mắt thường do bởi những đám mây khí dày che nó khỏi tầm nhìn của các nhà quan sát từ khoảng cách xa xôi.

Sao KimSao Kim. Nguồn ảnh: Tristan3D / Shutterstock

Do bởi có những điểm tương đồng về đường kính và khối lượng riêng với hành tinh Trái Đất, các nhà thiên văn học cho rằng cấu trúc bên trong của sao Kim cũng tương tự giống với hành tinh Trái Đất: gồm lõi sắt ở giữa, lớp phủ đá và lớp vỏ (giống như hành tinh của chúng ta), nhưng từ trường của nó yếu hơn Trái Đất.

Bề mặt của sao Kim

Bề mặt của sao Kim liên tục bị dao động bởi các vụ phun trào núi lửa khốc liệt. Hiện tại, các nhà khoa học vũ trụ biết gần 1.600 núi lửa trên bề mặt của sao Kim, nhưng trên thực tế, có thể còn nhiều hơn nữa đơn giản chỉ là do con người chúng ta quá nhỏ để có thể quan sát bằng cách sử dụng các công nghệ kỹ thuật và thiết bị hiện có. Hơn nữa, lớp phủ dày được bao phủ bởi đám mây dày (tạo thành axit sulfuric) trải khắp toàn bộ hành tinh khiến các nhà khoa học khó có thể quan sát.

Bây giờ, hãy đến với vấn đề được nêu ra trong phần đầu của bài viết – sức nóng đáng kinh ngạc của sao Kim! Nhiệt độ trên sao Kim có thể lên tới 470 độ C (870 độ F)! Nhiệt độ này đủ cao để có thể dễ dàng làm chảy chì trên bề mặt hành tinh.

Tại sao sao Kim lại nóng đến vậy?

Tại sao sao Kim lại nóng đến vậy?

Nhiệt độ cực đại của sao Kim có thể được tạo ra bởi bầu không khí dày của nó. Thực tế, sao Kim có khí quyển rất dày, chứa chủ yếu CO2 và lượng nhỏ N2. Nếu ở lại đó, bạn sẽ được cảm nhận khối lượng khí quyển cao hơn khoảng 93 lần so với khối lượng khí quyển Trái Đất – áp suất khí quyển này tương đương với độ sâu gần bằng 1 kilômét tính từ bề mặt đại dương trên Trái Đất.

Khí quyển giàu CO2, cùng với đám mây dày SO2, tạo ra hiệu ứng nhà kính mạnh nhất trong các hành tinh trong hệ Mặt Trời, với nhiệt độ tại bề mặt ít nhất bằng 462 °C, khiến cho bề mặt của sao Kim nóng hơn so với sao Thủy, với nhiệt độ bề mặt cực tiểu −220 °C và cực đại bằng 420 °C. Khí nhà kính bao gồm mêtan, oxit nitơ, khí fluoric (như các hydrofluorocarbons, perfluorocarbons, lưu huỳnh hexafluoride và nitơ trifluoride).

Ngay cả khi khoảng cách từ sao Kim đến Mặt Trời gần bằng hai lần khoảng cách từ đó đến sao Thủy, hành tinh này chỉ nhận được khoảng 25% năng lượng bức xạ Mặt Trời so với năng lượng sao Thủy nhận được. Nhiều người thường miêu tả bề mặt sao Kim là địa ngục nóng rực. Nhiệt độ này thậm chí còn cao hơn nhiệt độ cần thiết trong một số quá trình khử trùng.

Một số ngành sản xuất công nghiệp thải ra nhiều khí nhà kínhMột số ngành sản xuất công nghiệp thải ra nhiều khí nhà kính, đó là nguyên nhân gây ra mối quan tâm lớn đối với mọi người. Nguồn ảnh: Pixabay

Vì khí quyển của sao Kim chủ yếu bao gồm cacbon điôxít nên nhiệt từ Mặt Trời khó thoát khỏi bề mặt sao Kim. Ánh sáng Mặt Trời đi qua lớp phủ dày của các đám mây cacbon điôxít và làm ấm các tảng đá trên bề mặt sao Kim.

Tuy nhiên, bầu khí quyển “cồng kềnh”, giàu cacbon điôxít này ngăn nhiệt hồng ngoại phát ra từ những tảng đá này để thoát khỏi hành tinh, làm tăng nhiệt độ của sao Kim và khiến nó trở thành hành tinh nóng nhất trong hệ Mặt Trời.

Ngược lại, sao Thủy, hành tinh gần Mặt Trời nhất nhưng không nóng nhất vì nó không có bầu khí quyển để giữ nhiệt của Mặt Trời. Lượng nhiệt đó đã bị “đốt cháy” từ lâu rồi. Do đó, mặc dù sao Thủy chịu ảnh hưởng nặng nề nhất về nhiệt độ nóng bức từ Mặt Trời nhưng do không có bầu khí quyển, nhiệt tràn vào không gian, làm cho nó chỉ là hành tinh nóng thứ hai trong hệ Mặt Trời.

Xem thêm: Khoảng cách chính xác từ Trái Đất đến sao Thủy là bao xa?

Sao Kim vào buổi tối

Sao Kim đạt độ sáng lớn nhất ngay sát thời điểm hoàng hôn hoặc bình minh khi quan sát từ Trái Đất, do vậy dân gian ta còn gọi là sao Hôm, khi hành tinh này mọc lên lúc hoàng hôn và sao Mai, khi hành tinh này mọc lên lúc bình minh.

Ngoài ra, sao Kim cũng là một hành tinh sáng nhất của hệ Mặt Trời khi quan sát từ Trái Đất. Độ sáng đặc biệt của Kim tinh được cho là do các đám mây dày đặc, phản xạ khí và acid sulfuric, cho phép các tia sáng dễ dàng thoát ra khỏi chúng.

Xem thêm: Điều “khủng khiếp” gì sẽ xảy ra nếu Trái Đất bỗng ngừng quay?

Chúc các bạn vui vẻ!

NASA muốn đưa con người lên sao Kim

 

Ngày nay, sao Kim đã lộ rõ không phải là điểm đến du lịch hấp dẫn nữa. Trong vài thập kỉ qua, rất nhiều các công trình nghiên cứu cho thấy hành tinh này không phải là thiên đường mà thậm chí không khác gì địa ngục với các mức nhiệt độ kinh khủng, khí quyển độc hại và áp suất bề mặt cao khủng khiếp. Mặc dù vậy, NASA hiện đang lên kế hoạch cho một chuyến bay đưa người lên sao Kim. Chuyến bay này có tên gọi tắt là HAVOC.

Liệu một chuyến bay như vậy có thể thực hiện được hay không? Nhiệt độ bề mặt sao Kim khoảng 4600C, nóng hơn cả sao Thủy, mặc dù sao Kim ở xa Mặt Trời gần gấp 2 lần so với sao Thủy. Nhiệt độ này cao hơn cả nhiệt độ tan chảy của nhiều kim loại như là bismuth và chì, hai kim loại có thể biến thành “tuyết” trên những đỉnh núi cao ở sao Kim.

Bề mặt sao Kim là những vùng bằng phẳng mênh mông toàn đá tảng cằn cỗi với các miệng núi lửa chen vào, còn lại là những vùng đồi núi rộng cỡ cả lục địa. Bên cạnh đó còn có những sự kiện chấn động địa chất mới trên bề mặt do sức nóng nằm sâu trong lòng đất gây ra khiến cho các dạng vật chất trên bề mặt tan chảy, phun trào hơi nóng rồi lại đông đặc trở lại. Chắc chắn những sự kiện này sẽ làm bất cứ vị khách nào viếng thăm cũng phải hãi hùng.

Các con tàu sẽ lơ lửng trên không trung

NASA muốn đưa con người lên sao Kim - 1

Thực ra ý tưởng của NASA không hẳn là đưa người đặt chân lên sao Kim mà chỉ lợi dụng khí quyển đặc làm bến đỗ để khám phá hành tinh này. Đến nay NASA vẫn chưa công bố thời điểm cụ thể thực hiện chuyến du hành này mà chỉ cho biết đây là một kế hoạch dài hạn và sẽ tùy thuộc vào những chuyến bay thí nghiệm nhỏ xem mức độ thành công đến đâu.

Nếu các chuyến thử nghiệm thành công thì các chuyến bay chính thức sẽ đưa các con tàu đến gần sao Kim, dừng lại lơ lửng trong khí quyển hành tinh này trong một thời gian tương đối dài.

Điều đáng ngạc nhiên là tầng khí quyển phía trên của sao Kim lại là tầng giống với khí quyển Trái Đất nhất trong cả hệ Mặt Trời. Từ độ cao 50 km đến 60 km, áp suất và nhiệt độ ở đây có thể so sánh với tầng khí quyển thấp của Trái Đất. Áp suất khí quyển sao Kim ở độ cao 55 km bằng khoảng ½ áp suất ở mực nước biển trên Trái Đất.

Trên thực tế, ở tầng khí quyển này, bạn có thể hít thở bình thường mà không cần mặc quần áo bảo hộ vì áp suất ở đây tương đương như khi bạn đứng trên đỉnh núi Kilimanjaro cao nhất châu Phi và nhiệt độ dao động trong khoảng 200C – 300C.

Khí quyển ở trên độ cao này cũng đậm đặc đủ để bảo vệ các nhà du hành tránh khỏi bức xạ ion hóa từ vũ trụ. Khoảng cách gần Mặt Trời hơn cung cấp nguồn bức xạ năng lượng mặt trời dồi dào hơn so với ở Trái Đất và có thể tận dụng để tạo ra năng lượng cho các tàu vũ trụ hoạt động.

Theo kế hoạch, tàu vũ trụ sẽ trôi quanh hành tinh này theo gió thổi, có thể lấy đủ không khí có chứa oxy và ni-tơ để thở và thư giãn. Việc giữ cho con tàu trôi nổi là hoàn toàn có thể, vì không khí để thở loãng hơn khí quyển sao Kim và do đó có thể trở thành một dạng khí có sức nâng. Vấn đề nằm ở chỗ trong khí quyển sao Kim có chưa acid sulphuric, vì thế thiết kế tàu cần chống được tác hại ăn mòn của acid này.

May mắn là chúng đã có công nghệ bảo vệ các thiết bị khỏi bị acid hóa. Một số vật liệu rất sẵn như teflon và nhựa có khả năng chống ăn mòn rất tốt và có thể sử dụng để làm vỏ tàu. Như vậy, về lí thuyết, con người hoàn toàn có thể đi lại trong một khoang nhỏ thả ra ngoài tàu vũ trụ, chỉ cần đem theo nguồn dưỡng khí và mặc một bộ đồ bảo hộ chống lại nguy cơ nhiễm hóa chất.

Sự sống trên sao Kim như thế nào?

Tàu thám hiểm Magellan của Mỹ đã vẽ được bản đồ bề mặt sao Kim và vào cuối những năm 70 của thế kỉ trước, các tàu vũ trụ Liên Xô mang tên Venera đã thám hiểm một số địa điểm trên hành tinh này, gửi về Trái Đất những hình ảnh đầu tiên và đến nay là duy nhất về bề mặt sao Kim. Tất nhiên, những bức ảnh này đều cho thấy sao Kim là nơi cực kì khắc nghiệt đối với bất kì dạng sự sống nào.

NASA muốn đưa con người lên sao Kim - 2

Mặc dù vậy, tầng khí quyển trên cao của sao Kim lại là một câu chuyện hoàn toàn khác. Một số loại sinh vật ái cực đã từng tồn tại trên Trái Đất có khả năng chịu được điều kiện khí hậu ở độ cao mà các tàu vũ trụ này sẽ bay đến và HAVOC sẽ thử nghiệm xem chúng có thể sống trong khí quyển sao Kim hay không.

Điều kiện khí hậu và thành phần khí quyển hiện nay của sao Kim là kết quả của hiệu ứng khí nhà kính. Khí nhà kính đi vào khí quyển sao Kim và không thể thoát ra, lâu ngày đã làm biến đổi hành tinh này từ một thế giới xưa kia thân thiện gần như anh em sinh đôi với Trái Đất trở thành khắc nghiệt như hiện nay. Mặc dù chúng ta không mong đợi Trái Đất cũng sẽ biến đổi cực đoan tương tự như thế, nhưng sự thực cho thấy những biến đổi khủng khiếp của khí hậu trên Trái Đất rất có thể xảy ra trong một số điều kiện vật lí nhất định.

Khi chạy các mô hình khí hậu hiện nay của chúng ta ở những điều kiện cực đoạn như quan sát được của sao Kim, chúng ta có thể xác định chính xác hơn hậu quả biến đổi khí hậu khủng khiếp đến mức nào. Vì thế sao Kim là một ví dụ rất hữu ích để chúng ta lường trước những biến đổi của hệ sinh thái trên Trái Đất.

Những gì chúng ta biết về sao Kim vẫn còn rất ít ỏi, cho dù hành tinh này là hàng xóm gần gũi nhất. Cuối cùng thì việc tìm hiểu xem 2 hành tinh vốn rất tương đồng này vì sao lại trở nên khác biệt đến vậy sẽ giúp chúng ta hiểu được sự tiến hóa của hệ Mặt Trời và có thể là cả các hệ sao khác trong vũ trụ.

Phạm Hường (The Conversation)

Sao Hỏa từng có nước? Những hình ảnh mới tiết lộ bí mật xa xưa của hành tinh đỏ

 

Sao Hỏa là một hành tinh có nhiều điểm tương đồng với Trái đất. Đây không còn là một điều quá bất ngờ đối với chúng ta nữa.

Sao Hỏa từng có nước? Những hình ảnh mới tiết lộ bí mật xa xưa của hành tinh đỏ
Bề mặt sao Hỏa. Sao Hỏa có thật sự khô cằn và “chết chóc” như chúng ta vẫn nghĩ?. (Ảnh: Ancient-Code)

Hành tinh này giống với trái đất của chúng ta như thế nào? Có phải hành tinh đỏ đã từng có đại dương, ao hồ và những con sông? Nơi này đã từng có thực vật? Liệu đã từng có sự sống tồn tại ở nơi xa xôi, cằn cỗi này?

Hãy tưởng tượng những câu hỏi trên được đưa ra vào khoảng 30 năm trước. Các nhà thiên văn học lúc ấy sẽ ngay lập tức nói rằng hành tinh đỏ nhiều khả năng chưa từng có nước chảy trên bề mặt.

Cũng dễ hiểu bởi tại thời điểm đó chúng ta không có những dữ liệu mà chúng ta có ngày nay.

Chúng ta đã không có tàu vũ trụ với những chiếc máy ảnh “gắn mắt đại bàng” quay quanh hành tinh, để chụp ảnh bề mặt của nó.

Chúng ta cũng không có những con robot khám phá bề mặt hành tinh này, để tìm kiếm các vết tích của quá khứ.

Bây giờ chúng ta biết rằng Sao Hỏa đã từng có nước lỏng trên bề mặt của nó. Nó từng có đại dương, sông suối, và ao hồ. Nó cũng từng có một bầu khí quyển bảo vệ hành tinh này khỏi các dạng thức thời tiết nguy hiểm ngoài không gian.

Sao Hỏa từng có nước? Những hình ảnh mới tiết lộ bí mật xa xưa của hành tinh đỏ
Hình ảnh vệ tinh cho thấy mạng lưới thung lũng sông cạn trên sao Hỏa. (Ảnh: ESA/DLR/FU Berlin)

Dù giờ đây, tất cả điều đó đã biến mất. Nhưng bằng chứng về một sao Hỏa xanh tươi trong quá khứ có thể được tìm thấy nếu chúng ta nghiên cứu kỹ lưỡng hơn.

Những hình ảnh mới được công bố gần đây từ vệ tinh Mars Express Satellite thuộc Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA) đã hé mở các dấu vết của nước chảy trong quá khứ trên Sao Hỏa.

Theo ESA , những hình ảnh vệ tinh đã cho thấy một hệ thống rãnh và thung lũng khô cằn – dấu hiệu của dòng nước cổ xưa chảy qua bề mặt sao Hỏa.

Cơ quan này cho hay:

“Chúng ta thấy Sao Hỏa là một thế giới khô cằn, lạnh lẽo, nhưng nhiều bằng chứng cho thấy rằng điều này không phải lúc nào cũng đúng.

Sao Hỏa từng có nước? Những hình ảnh mới tiết lộ bí mật xa xưa của hành tinh đỏ
Một lòng sông đã cạn khô trên bề mặt Sao Hỏa. (Ảnh: ESA)

Thay vào đó, các nghiên cứu trong những năm qua ngày càng chỉ ra rằng hành tinh này từng có bầu khí quyển dày hơn, đặc hơn, có thể tồn trữ bầu không khí ấm áp lớn hơn rất nhiều. Điều này tạo điều kiện và hỗ trợ cho sự dịch chuyển của dòng chất lỏng trên bề mặt bên dưới.”

Các dấu tích của dòng nước chảy trong quá khứ trên hành tinh đỏ đã được tìm thấy bởi vệ tinh Mars Express khi nó bay ngang qua phía trên vùng cao nguyên phía nam của Sao Hỏa, nằm ở phía đông của một miệng núi lửa khổng lồ và nổi tiếng có tên Huygens, và ở ngay phía bắc Hellas – hố va chạm lớn nhất trên bề mặt hành tinh đỏ.

Các nhà khoa học nói rằng vùng cao nguyên phía nam trên Sao Hỏa là một trong những khu vực lâu đời nhất và có nhiều hố va chạm nhất của Sao Hỏa, với niên đại từ 3,5 đến 4 tỷ năm.

Và chính ở nơi đây, một khu vực chứa đầy những hố va chạm của Sao Hỏa cổ đại – nơi ESA nói rằng những dòng nước chảy thời cổ đại đã được phát hiện và quan sát.

Trong thực tế, như được giải thích bởi các nhà khoa học, địa hình nơi đây cho chúng ta biết rằng dòng nước đã chảy xuống dốc từ phía bắc xuống phía nam, tạo thành một thung lũng khổng lồ rộng đến 2 km và sâu hơn 180 m. Những thung lũng như thế này – hình thành từ hàng tỷ năm trước – đã trải qua sự xói mòn nghiêm trọng.

Nhật Quang biên dịch (theo Ancient-Code )

Xem thêm:

Leave your Comment